Richard Cloete ve Peter Veres ile birlikte kaleme aldığım yeni bir makalede (erişim için tıklayınız), 3I/ATLAS’ın yalnızca kütleçekimi tarafından şekillendirilen bir yörüngeden sapmasının üst sınırını belirlemek için, Küçük Gezegen Merkezi (Minor Planet Center) tarafından 15 Mayıs ve 23 Eylül 2025 tarihleri arasında derlenen, 3I/ATLAS’ın hareketine ilişkin verileri kullandık.
Birkaç aylık bir süre boyunca yapılan 4.022 gözlemi hesaba kattığımızda, kalıntılar üzerindeki net üst sınır 0,028 yay saniyesidir[1][2][3][4], bu da 3I/ATLAS’ın kütleçekimsel olmayan ivmelenmesinin günde 15 metrekareden daha küçük olduğu anlamına gelmektedir. Yüzeyinden kaynaklanan toplam kütle kaybı oranı ve dışa akış hızı, Webb Uzay Teleskobu’nun 6 Ağustos 2025 tarihli verilerinden (erişim için tıklayınız) elde edilmiştir. Roket etkisinin fark edilebilir olmaması göz önüne alındığında, 3I/ATLAS’ın kütlesi 33 milyar tondan fazla olmalıdır. Sonuç olarak, katı yoğunluklu çekirdeğinin çapı 5 kilometreden büyük olmalıdır. Bu durum, 3I/ATLAS’ın diğer iki yıldızlararası cisim olan 1I/Oumuamua ve 2I/Borisov’dan 3-5 kat daha büyük kütleli olduğunu ve büyük bir anormallik teşkil ettiğini göstermektedir. Ağır elementlerin sınırlı rezervuarı göz önüne alındığında, 3I/ATLAS’ı bulmadan önce 1I/Oumuamua’nın 0,1 kilometrelik ölçeğinde yüz bin civarında yıldızlararası cisim keşfetmemiz gerekirdi, ancak daha önce sadece iki yıldızlararası cisim tespit ettik.
Analizimiz, 3I/ATLAS’ın gözlemlenen gökyüzü konumlarındaki (Sağ Açıklık [RA] ve Dik Açıklık [Dec]) evrimi, yalnızca kütleçekiminden beklenen yörüngeyle karşılaştırdı. Optik astrometrik veriler, dünya çapında 227 gözlemevinden alınan 4.022 bireysel ölçümü kapsamaktadır.
Beklenen gökyüzü konumlarıyla yapılan karşılaştırma, 15 Mayıs ve 23 Eylül 2025 arasındaki 4,5 aylık süre boyunca gökyüzü konum kaymaları üzerinde 0,028 yay saniyelik net bir üst sınır sağlamıştır. 3I/ATLAS’ın çekirdeğinden uzakta parlak bir noktanın gelişmesi nedeniyle ışık merkezindeki bir kaymanın sistematik bir eğilimi etkilemesi olası değildir. Hubble Uzay Teleskobu tarafından 21 Temmuz 2025’te çekilen 3I/ATLAS’ın en yüksek çözünürlüklü görüntüsü (erişim için tıklayınız), Güneş yönünde optik olarak ince bir anti-kuyruk göstermiştir ve bu kuyruk Temmuz ve Ağustos aylarının büyük bölümünde varlığını sürdürmüştür (ve burada analiz edilmiştir). 27 Ağustos 2025’te Gemini Güney teleskobu tarafından yapılan görüntüleme, 3I/ATLAS’tan Güneş’ten uzağa doğru soluk bir kuyruğun büyüdüğünü ortaya çıkarmıştır (burada bildirildiği gibi). Tüm bu süre boyunca en parlak nokta çekirdekte merkezlenmiş olarak kalmıştır.
Kısa bir T zaman aralığında, A kütleçekimsel olmayan ivmelenmesi, 0.5AT² olarak büyüyen bir konumsal kaymaya neden olur. 3I/ATLAS’ın Ağustos ortasında Dünya’dan uzaklığının Dünya-Güneş ayrımının 2,6 katı olduğu göz önüne alındığında (SPHEREx ekibi tarafından burada tartışıldığı gibi), gökyüzü konum kaymasındaki üst sınırımız, A<15 metrekare/gün olan kütleçekimsel olmayan ivmelenme üzerinde bir üst sınıra dönüşmektedir.
Momentumun korunumu, 3I/ATLAS’ın Güneş’e bakan ısınmış tarafından gelen malzeme akışıyla geri itilmemesi için büyük kütleli olması gerektiğini ima eder. Buharlaşan malzemelerin yüksek oranda bir noktaya odaklandığını varsaydım, çünkü Hubble Uzay Teleskobu görüntüsündeki dağınık ışık parlaması, 10 derecelik bir görüş açısında, genişliğinden iki kat daha uzun bir şekilde Güneş’e doğruydu. [1/sin(10 derece)]=5,8 olduğundan, 3I/ATLAS’ın önündeki gaz bulutundaki uzama, genişliğinden 10 kat daha uzun olmalıydı. Bu jet benzeri yapı, yüksek bir odaklanmaya işaret etmektedir.
Kütle kaybı oranı ile dışa akış hızının çarpımının kütleçekimsel olmayan ivmelenme üzerindeki üst sınıra bölünmesi, cismin kütlesi için bir alt sınır belirler. Webb teleskobu’nun 6 Ağustos 2025’te aldığı veriler (erişim için tıklayınız), saniyede 150 kilogramlık toplam kütle kaybı oranını ve saniyede 440 metrelik bir dışa akış hızını ima etmektedir. Bu değerler göz önüne alındığında, kütleçekimsel olmayan ivmelenme üzerindeki üst sınırımız, 3I/ATLAS için minimum 33 milyar tonluk bir kütle vermektedir. Katı yoğunlukta bu, 3I/ATLAS’ın çekirdeği için minimum 5 kilometrelik bir çap anlamına gelir. Bu minimum çap, Hubble teleskobu verilerinden elde edilen 0,44 ila 5,6 kilometrelik aralığın üst sınırına yakındır (burada bildirildiği gibi). Bu, yıldızlararası kuyruklu yıldız 2I/Borisov’un tahmini çapından bir kat daha büyüktür (burada tartışıldığı gibi).
3I/ATLAS için büyük bir çekirdek kütlesi, 3I/ATLAS’ın keşfinden kısa bir süre sonra yayımlanan bir makalede (erişim için tıklayınız) türettiğim gibi, ötegezegen sistemlerinden fırlatılan kayalık malzemenin yıldızlararası kütle rezervuarı ile kendi boyutundaki yıldızlararası nesnelerin ima edilen tespit oranı arasındaki gerilimi daha da artırmaktadır.
3I/ATLAS’ın 3 Ekim 2025’te Mars yakınından geçişi, Mars Yörünge Keşif Aracı’ndaki HiRISE kamerasının 30 kilometrelik bir piksel çözünürlüğüne ulaşmasını sağlayacaktır. HiRISE görüntüsündeki en parlak pikselden yansıyan güneş ışığı miktarı, varsayılan bir yansıtma (albedo) değeri için çekirdek yüzey alanını daha da sınırlandıracaktır.[5][6][7][8][9] 16 Mart 2026’da 3I/ATLAS Jüpiter yakınlarındaki Juno uzay aracının yakınından geçtiğinde ek kısıtlamalar elde edilebilir (Adam Hibberd ve Adam Crowl ile yayımladığım makalede önerildiği ve Temsilci Anna Paulina Luna’nın bir mektubuyla onaylandığı gibi).
3I/ATLAS’ın kütlesi, çapının küpüyle orantılıdır. HiRISE görüntüsünde 3I/ATLAS’ın çekirdek çapının 5 kilometreden büyük olduğu tespit edilirse, kayalık malzemenin yıldızlararası kütle rezervuarı ile ilişkili bir köken savunulamaz olacaktır. Alternatif bir teknolojik köken, 3I/ATLAS’ın yörüngesinin ekliptik düzlemle nadir hizalanmasını (burada tartışıldığı gibi 500’de 1’lik bir rastgele şansa sahip) ve endüstriyel olarak üretilen alaşımlarda bulunan demirsiz nikel tespitini (VLT ekibi tarafından burada bildirildiği gibi) açıklayabilir. (Nikel ile ilgili yazıya buradan ulaşabilirsiniz)
Kütleçekimsel olmayan ivmelenme üzerindeki bu sıkı üst sınır göz önüne alındığında, 3I/ATLAS’ın gelecekte büyük bir manevra yaptığının tespit edilmesi, teknolojik olarak üretilmiş bir motor tarafından itildiğini düşündürecektir.
3I/ATLAS, alışılmadık derecede nadir bir yörüngede, alışılmadık bir kimyasal bileşime sahip, alışılmadık derecede büyük kütleli bir kuyruklu yıldız mı, yoksa uzaylı teknolojisi mi? Her iki durumda da, cisim gezegenler arası ve yıldızlararası uzayda ilerlerken donmuş yüzeyinde toplanan malzemeden CO2 ve H2O buzları dökebilir. 3I/ATLAS’ın doğası hakkında, derisinin kimyasal bileşimine dayanarak karar vermemeliyiz, aynı nedenle bir kitabı kapağına göre yargılamamalıyız.
Umarım önümüzdeki haftalarda daha fazlasını öğreniriz. Merakınızı koruyun. Galileo Galilei’nin bize öğrettiği gibi, bilimsel gerçek otoriteyle değil, verilerle ortaya çıkar.
YAZAR HAKKINDA
Avi Loeb, Galileo Projesi’nin başkanı, Harvard Üniversitesi’nin Kara Delik Girişimi’nin kurucu direktörü, Harvard-Smithsonian Astrofizik Merkezi’ndeki Teori ve Hesaplama Enstitüsü’nün direktörü ve Harvard Üniversitesi astronomi bölümünün eski başkanıdır (2011–2020).[1][2] Kendisi, Başkan’ın Bilim ve Teknoloji Danışmanları Konseyi’nin eski bir üyesi ve Ulusal Akademiler Fizik ve Astronomi Kurulu’nun eski başkanıdır.[2] “Extraterrestrial: The First Sign of Intelligent Life Beyond Earth” adlı çok satan kitabın ve 2021’de yayımlanan “Life in the Cosmos” adlı ders kitabının ortak yazarıdır.[1] “Interstellar” adlı yeni kitabının ciltsiz baskısı Ağustos 2024’te yayımlandı.
Bu yazı MEDIUM sitesindeki https://avi-loeb.medium.com/news-on-3i-atlas-lack-of-non-gravitational-acceleration-implies-an-anomalously-massive-object-7ad320e69cef yazısının çevirisidir.
About the Author
5 thoughts on “3I/ATLAS Hakkında Haberler: Kütleçekimsel Olmayan İvmelenme Eksikliği, Anormal Derecede Büyük Kütleli Bir Cisme İşaret Ediyor”